⫸ Data: 2025-07-06
⫸ Miejsce: Pałac w Goszczu, Gmina Twardogóra. Dolny Śląsk
⫸ Obiekty: Barokowo – rokokowy pałac rodziny von Reichenbach-Goschütz
Zabytek na skalę europejską
Barokowo – rokokowy pałac wzorowany jest na najsłynniejszych francuskich rezydencjach w Wersalu i Vaux-le-Vicomte. Został wzniesiony w 1749 r., po pożarze pierwszej rezydencji rodu Reichenbach-Goschütz – przez budowniczego królewskiego Marcina Frantza, a następnie przebudowany (po kolejnym pożarze) w 1774 r. Główne skrzydło pałacowe wzniesione zostało w 1749 r., a wszystkie budynki wchodzące w skład kompleksu ukończono przed rokiem 1780. Ostatnia modernizacja miała miejsce w latach 1886 – 1888 i prowadził ją znany architekt wrocławski Karl Schmidt.
Całość zespołu dworsko – pałacowego zgrupowano wokół prostokątnego dziedzińca, którego oś główną stanowił budynek pałacu. Prowadziły do niego trzy bramy wjazdowe. W skład zespołu wchodziły ponadto: dwa budynki łącznikowe, dwie oficyny – dawne domy gościnne, oficyna mieszkalna, stajnia koni wyjazdowych, maneż, dom ogrodnika, budynek bramny (z przełomu XVIII/XIX w.), dwa domy służby pałacowej (z 1760 r.).
Ze świetności kompleksu pozostały jednak ruiny oraz budynki gospodarcze. Korpus pałacu spłonął w 1947 roku, jednak do dziś zachowały się jego fasady i dekoracyjne kamienne elementy architektoniczne. Zachowana fasada posiada bogatą rokokową ornamentykę. Szczególnie bogato zdobiony jest ryzalit środkowy z attyką, kartuszem herbowym i ażurową balustradą z czterema rzeźbami (są to wyobrażenia antycznych bóstw greckich). Pałac był budynkiem dwukondygnacyjnym, posiadał piwnice, nakryty był dachem mansardowym. Do dziś zachowały się elementy okazałych piętnastomodułowych fasad.
Odrestaurowane w 2013 r. budynki dawnego maneżu (ujeżdżalni) i stajni, obecnie mieszczą (odpowiednio) salę teatralną i wielofunkcyjną salę wystawienniczą. W skład zespołu architektonicznego wchodzi również założony przy rezydencji w XIX w. park romantyczno-krajobrazowy o powierzchni 21 hektarów. Na przestrzeni wieków park ten dostosowywano do panującej mody. Do kompleksu należał ponadto ewangelicki kościół dworski, którego budowę prowadził Johann Bouman, budowniczy króla pruskiego. Pałac z kościołem był połączony budynkiem oranżerii (wybudowanej w 1749 r.) lecz zachowały się jedynie jego fundamenty.
Powrót do życia
Ze względu na wielki zakres i koszt wymaganych prac, wynikający z charakteru, skali i klasy unikatowego w skali Europy obiektu, jakim jest zespół pałacowo-parkowy w Goszczu – znacznie przekraczających możliwości budżetu Gminy Twardogóra – samorząd Gminy Twardogóra zmuszony jest realizować proces zabezpieczenia i rewitalizacji obiektu sukcesywnie, na przestrzeni wielu lat, posiłkując się możliwymi do pozyskania środkami zewnętrznymi, bez których cały proces byłby niemożliwy.
Zdjęcia: Diana Matuszczak / DeePhoto
Informacje ze strony: https://palacgoszcz.twardogora.pl
